Skip to content

Bilgisayar Mühendisi Mi Bilgisayar Bilimcisi Mi?

Computer-Science1

Bilgisayar Bilimi Nedir?

Bilgisayar bilimi bilginin dönüştürülmesi ve sunumu için, teoriyi, tasarımı, implementasyonu ve uygulamayı ve verimliliği içine alan algoritmik metodlara ait sistematik çalışmadır. Bu disiplin 1950’lerde hesaplama teorisinin ve elektronik bilgisayarların icadıyla ortaya çıkmıştır. Bilgisayar biliminin kökleri matematik ve mühendisliğe uzanır. Matematik analiz, mühendislik ise tasarımı belirler. Bilgisayar bilminin ana dalları aşağıdaki gibidir:

1.       Algoritmalar, bilgisayarda problem çözümünün etkili ve verimli çözümü üzerinde çalışır.

2.       Hesaplama teorisi algoritmaların karmaşıklığı ve prensipte hesaplamanın limitleri ile ilgilenir.

3.       Bilgisayar mimarisi, bilgisayarların yapısı ve fonksiyonelliğinin yanı sıra onların elektronik teknolojilerine göre yürütülmesi ile ilgilenir.

4.       Yazılım sistemleri büyük programların devreye alınması ve yapıları üzerinde çalışmayı konu edinir. Programlama dilleri ve paradigmalar, programlama ortamları, derleyiciler ve işletim sistemleri yazılım sistemleri içinde yer alır.

5.       Yapay zeka, belli yöntemler kullanarak bilgisayara karar verme, sonuç çıkarma ve öğrenme gibi davranışları kazandırmak ile ilgilidir.

Diğer önemli başlıkları sayacak olursak: Bilgisayar grafikleri, veritabanları, ağlar ve protokoller, nümerik analiz, işletim sistemleri, paralel programlama, simülasyon ve modelleme ve yazılım mühendisliği.

undergrad_electrical

Bilgisayar Mühendisliği Nedir?

Bilgisayar mühendisliği, bilgisayar araçlarının ve elektronik sistemlerin prototiplenmesi ve tasarımının yapılmasıdır. Ortak tarihi paylaştıklarından dolayı çoğu alanda bilgisayar bilimiyle iç içedir. Bilgisayar mühendisliği yazılımların çalışması için gerekli fiziksel sistemlerin tasarlanmasına daha çok yoğunlaşır. Bilgisayar mühendisliği köklerini matematik ve temel fizik biliminden alır. Bilgisayar mühendisliğinin ana dalları aşağıdaki gibidir:

1.       Networkler, yerel ağlardan geniş alan ağına kadar dağıtık hesaplama ortamlarının devreye alınmasıyla ilgildir.

2.       Çoklu ortam programlama text, ses, müzik, resim ve video gibi analog veri kaynaklarının ahenkli veri akışlarına harmanlanmasıdır. Veri kaynaklarından elde edilen verilerin kodlanması çözülmesi örneklenmesi gibi işlemleri içerir.

3.        VLSI, mikro düzeydeki elektronik cihazların tasarlanması, hazırlanması ve araçlarının geliştirilmesi ile ilgildir. Büyük ölçekli entegre devreler demektir.

Diğer önemli dalları şu şekilde sıralayabiliriz : görüntü mühendisliği, konuşma ve görüntü işleme , örüntü tanıma, robotik ve sensörler.

CE_VennDiagram_000

Bilgisayar Mühendisliği mi Bilgisayar Bilimi mi?

Bilimciler ve mühendisler doğadaki nesnelerin birbirleriyle olan ilişkileriyle ilgilenirler yani iki meslek de doğa olaylarıyla ilgilenir. Fakat genel olarak bilimciler  bir şeyin nasıl olduğuyla oluştuğuyla yani teorisiyle ilgilenirken, mühendisler bilimden öğrendikleri teorileri gerçek hayatta uygulamaya çalışırlar, bunu yaparken tecrübeden de faydalanırlar. Bilgisayar bilimi teoriye daha yakındır ve kökünü matematikten alır. Bilgisayar mühendisliği ise fiziksel cihazların tasarımına daha yakın bir daldır. Kökünü fizik ve kimyadan alır. Eğer kişi, bilgiyle ve onun yönlendirilmesiyle algoritmaların limitleriyle ve veri yapılarıyla ilgileniyorlarsa bilgisayar bilimini seçmelidir. Bilgisayar ile ilgili alanlar üç ana bölüme ayrılacak olursa bunlar teori, yazılım ve donanım olur. Teori kısmı bilgisayar bilimi ile ilgilidir. Donanım kısmı bilgisayar mühendisliğiyle ilgilidir. Yazılım kısmı ise her ikisi ile ilgilidir fakat bilgisayar bilimiyle daha yakındır. Donanıma yakın yazılım, bilgisayar mühendisliğiyle ilgiliyken, insana yakın yazılım bilgisayar bilimi ile ilgilidir. Örnek verecek olursak kişi genel amaçlı bir yazılım dili oluşturmak istiyorsa bilgisayar bilimini, yeni yüksek hızlı seri bir cihaz için yazılım arayüzü hazırlamak istiyorsa bilgisayar mühendisliğini seçmeli.

Yurt Dışında Durum Nedir?

Şimdi yurtdışındaki öğretim programlarını inceleyerek Türkiye’deki duruma bir bakalım.

New Jersey Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ve Brock Üniversitesi Bilgisayar Bilimi Bölümü incelendi. Görüldü ki arada bir çok benzerlik var. Mühendislikte farklı olarak Fizik, Kimya, Elektrik, Elektronik, Lojik devreler temel olarak okutulan dersler var. Bilgisayar biliminde fizik, kimya dersleri yok. Matematik ve algoritmalarla ilgili dersler ağırlıkta. Elektrik ve elektronik ile ilgili dersler azınlıkta. Fakat buna rağmen ilgilenmek isteyenler için teknik seçimlik derslerde robotik gibi dersler de mevcut. Bilgisayar mühendisliği eğitimi yurt içinde ve yurt dışında biraz farklılık arz ediyor. Yurtdışındaki öğretim programları yurt içindekilere benziyor fakat ülkemizde bilgisayar mühendisliği, yazılım mühendisliğine yakın bir daldır. Yurt dışında elektronik mühendisinin uğraştığı konular da (VLSI gibi) bilgisayar mühendisliğinin ilgi alanıdır. Ülkemizdeki bilgisayar mühendisliğinde mikro düzeydeki elektronik cihazların tasarlanması ve geliştirilmesi farklı bir alan olarak algılanmaktadır. Nitekim ODTÜ’nün hazırladığı bilgisayar mühendisliğiyle ilgili dokümanda da bu şekilde anlatılmaktadır. (http://www.ceng.metu.edu.tr/~ucoluk/bm.html)

Yurtdışında ise bilgisayar mühendisleri yazılım ve donanım olarak iki gruba ayrılıp donanım bilgisayar mühendisleri olarak adlandırılanlar bilgisayar üretiminde yer alırlar.( http://www.access2knowledge.org/jobs-education/how-much-do-computer-engineers-make/ )

Yurt içinde de ders programlarında bilgisayar donanımıyla ilgili dersler bulunmaktadır. Fakat bu dersler üretimle ilgili olmaktan çok kullanılan alt yapının öğretilmesi ile ilgilidir.

Burada Amerika’da bulunan New Jersey Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Programı bulunmaktadır.

Burada ise Kanada’da bulunan Brock Üniversitesi Bilgisayar Bilimi bölümünün öğretim programı bulunmaktadır.

Türkiye’de Durum?

Ülkemize dönecek olursak genel olarak Bilgisayar Mühendisliği ismi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bilgisayar bilimini bölüm ismi olarak kullanan üniversite sayısı azdır. Fakat örneğin Bilkent Üniversitesi bölümünü Türkçe’de Bilgisayar Mühendisliği şeklinde tanımlarken ingilizce sitesinde Computer Science olarak kullanmaktadır. Yani Bilkent’e göre Bilgisayar Mühendisliği eşittir Bilgisayar Bilimi fakat Computer Engineering bunlardan farklı bir şey. Odtü’ye göre ise Bilgisayar mühendisliği, Computer Engineering ile karşılığını bulmaktadır. Hacettepe’de Bilgisayar Mühendisliğinin karşılığı Computer Science’dır. Öğretim programları incelendiğinde verilen derslerin de farklılık arz ettiği görülecektir.  Hacettepe ve Bilkent’in Bilgisayar mühendisliği bölümünde kimya, elektrik devreleri, elektronik, lojik tasarım gibi dersler ön planda değilken Odtü’de bunlar temel ders olarak okutulmaktadır. Fakat genel olarak, okutulan dersler birbirine benzemektedir.

İtü’yü incelediğimizde de ODTÜ’ye benzer bir programla karşılaşıyoruz. İtü de kendi bölümünü bilgisayar mühendisliği olarak görüyor. Yine İTÜ, ODTÜ gibi fizik, kimya,elektrik devreleri, elektronik, lojik tasarım gibi derslere önem vermiş.

Türkiye’nin bu konudaki profilini çıkarmak için fazla üniversite incelemeye gerek yoktur. Zira öğretim programları en iyi üniversitelerinkinden alındığı için benzerlik gösterecektir.

Sonuç

Meslek olarak bakıldığında ülkemizde bilgisayar bilimi de okunsa bilgisayar mühendisliği de okunsa çalışılacak yerler genellikle aynıdır. Özel sektör için bir fark yoktur. Bilgisayar ile ilgili bölümlerden mezun olanlar(hatta olmayıp kendini geliştirenler) benzer yerlerde çalışırlar.

Peki biz ne okuduk?

Temel mühendislik derslerinin üstüne bilgisayar bilimi okuduk diyebiliriz. Özellikle ülkemizde yetersiz elektronik laboratuvar ortamları dikkate alınırsa bilgisayar bilimine veya illa adında mühendislik geçmesi isteniyorsa yazılım mühendisliğine daha yakın olduğumuz söylenebilir.

Bilgisayar Mühendisliğinden Mezun Oldum. Ünvanım ne olmalı, ne kullanmalıyım?

Özel sektörde yaptığınız işe göre unvan alırsınız. İş analisti, yazılım mühendisi, yazılım geliştirici, test mühendisi gibi ünvanları kullanabilirsiniz. Ama herhangi bir yerde çalışmıyorsanız, yeni mezun olduysanız Bilgisayar Mühendisi ünvanını kullanabilirsiniz. Genellikle meslek belirttiğiniz kişi için  bilgisayar bilimcisi, yazılım mühendisi ve bilgisayar mühendisi olmanız pek bir şey ifade etmeyecektir, sonuçta bilgisayarla uğraşıyorsunuzdur.

Odtü Öğretim Programı : http://www.ceng.metu.edu.tr/undergrad/curriculum.tr

Bilkent Öğretim Programı: https://stars.bilkent.edu.tr/homepage/curriculum.php?DEPT=CS

Hacettepe Öğretim Programı : http://www.cs.hacettepe.edu.tr/lisans.html

İtü Öğretim Programı : http://www.sis.itu.edu.tr/tr/dersplan/plan/BLG/201210.html

New Jersey Öğretim Programı:http://catalog.njit.edu/undergraduate/programs/computereng.php (Bilgisayar Mühendisliği)

Brock Üniversitesi: http://www.cosc.brocku.ca/offerings/fourth (Bilgisayar Bilimi)

One Comment

  1. Merhaba Sevgili Ömer
    Türkiye bir kaç üniversite haricinde verilen bilgisayar mühendisliği eğitimi oldukça içeriği boş… Öyle ki özel üniversitelerin bilgisayar mühendisliğinden mezun olanlar genellikle iki satır kod yazamayıp hatta format bile atamadan mühendislik diploması alıyorlar. Öğrenci ancak yetenekliyse başarı elde ediyor.

    Fakat geri kalmışlığıyla dalga geçilen Pakistan, Endonezya, Hindistan gibi ülkelerde insanlar dünya devi bilgisayar firmalarında çalışıyorlar.

    Özellikle yazılım bana olimpik spor gibi geliyor. İçinizde yetenek varsa kenar mahallede bile büyümüş olsanız elbet bir şekilde madalyayı kazanıyorsunuz :)

    Saygılar ve Sevgiler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir